Hipervijilans
Hipervijilans, bir kişinin sürekli tehlike aramasıyla karakterize edilen artmış bir dikkat durumudur; genellikle travma sonrasında ortaya çıkar ve gerginlik ve yorgunluğa yol açar.
Tanım
Hipervijilans, duyusal hassasiyet ve tehdit izleme durumunun abartılı bir halidir. PTSD ve kaygıda yaygın bir aşırı uyanıklık semptomudur ve sinir sistemini yüksek alarmda tutar. Zamanla yorgunluk, sinirlilik ve uyku problemlerine yol açabilir. Tarama, ilgili semptom seviyelerini ölçer.
Nasıl hissedilir
- Tehditler için çevrenizi sürekli tarama.
- Ani seslere kolayca irkilme.
- Rahatlama veya uyku zorluğu.
- Çıkışları veya girişleri görebileceğiniz bir yerde oturma.
LuriaLab'daki ilgili tarama testleri
- Yaygın Anksiyete Bozukluğu Testi (GAD-7)
- Olayların Etkisi Ölçeği (IES-R)
İlgili sözlük terimleri
Sıkça sorulan sorular
Hipervijilans kaygıyla aynı mı?
Birbirleriyle örtüşebilir. Hipervijilans, genellikle travma ile bağlantılı olan artmış tehdit izleme durumudur; kaygı ise daha geniş bir kavramdır. Her ikisi de taranabilir.
Hipervijilans düzelir mi?
Evet. Travma odaklı terapi ve sinir sistemi düzenleme teknikleri, zamanla hipervijilansı azaltabilir.
Kaynaklar
- Ulusal PTSD Merkezi — aşırı uyanıklık semptomları
- DSM-5-TR — PTSD kriterleri (klinik referans)
Son inceleme: 2026-07-02. LuriaLab'daki tarama araçları yalnızca eğitim amaçlıdır ve tanı koymaz.