Genel bakış
Dissosiyatif Deneyimler Ölçeği II (DES-II), bireylerde dissosiyatif deneyimleri ölçmek için tasarlanmış bir öz bildirim anketidir. Klinik ve araştırma ortamlarında çeşitli popülasyonlarda dissosiyatif semptomları değerlendirmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. DES-II, 1986 yılında Eve Carlson ve Frank Putnam tarafından geliştirilen orijinal Dissosiyatif Deneyimler Ölçeği'nin (DES) revize edilmiş bir versiyonudur. Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (DID) ve Dissosiyatif Amnezi gibi dissosiyatif bozukluklar için bir tarama aracı olarak hizmet eder ve bu durumların tanı ve anlaşılmasına yardımcı olur.Yapı ve İçerik
DES-II, farklı türde dissosiyatif deneyimleri tanımlayan 28 maddeden oluşmaktadır. Bu deneyimler, gündüz düşü gibi normal dissosiyasyondan, zaman kaybetme veya kimliğin algısında değişiklik gibi daha ciddi formlara kadar uzanmaktadır. Katılımcılar, her dissosiyatif semptomu deneyimleme yüzdesini 0% (asla) ile 100% (her zaman) arasında değişen bir görsel analog ölçeğinde belirtirler.
Uygulamalar
- Klinik Kullanım: DES-II, klinisyenler tarafından dissosiyatif bozuklukları olabilecek bireyleri tanımlamak ve dissosiyatif semptomların şiddetini zaman içinde izlemek için kullanılmaktadır. Genellikle diğer tanı araçları ve klinik görüşmelerle birlikte kullanılır.
- Araştırma Kullanımı: Araştırmacılar, DES-II'yi travma geçmişi olanlar, psikiyatrik durumlar ve genel popülasyon dahil olmak üzere çeşitli popülasyonlarda dissosiyatif deneyimlerin yaygınlığını ve özelliklerini incelemek için kullanmaktadırlar.
Psişometrik Özellikler
DES-II, dissosiyatif deneyimleri değerlendirmek için güvenilir ve geçerli bir araç olmasını sağlayan güçlü psişometrik özellikler göstermiştir.
Güvenilirlik- İç Tutarlılık: DES-II, genellikle 0.90 ile 0.95 arasında değişen Cronbach alfa katsayıları ile yüksek iç tutarlılık göstermektedir; bu da maddelerin ortak bir temel yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.
- Test-Tekrar Test Güvenilirliği: Ölçek, zaman içinde istikrarlı ve tutarlı sonuçlar sağladığını gösteren iyi bir test-tekrar test güvenilirliği sergilemiştir.
Geçerlilik- Yapı Geçerliliği: DES-II, dissosiyasyon ve ilgili yapılarla ilgili diğer ölçümlerle doğrulanmış olup, güçlü bir yapı geçerliliği göstermektedir. Faktör analizleri, ölçeğin dissosiyatif deneyimlerin farklı yönlerini ölçme yeteneğini desteklemiştir.
- Kriter Geçerliliği: DES-II, dissosiyatif bozuklukların klinik tanıları ile iyi bir korelasyon göstermekte olup, dissosiyatif durumları olan ve olmayan bireyler arasında etkili bir şekilde ayrım yaptığını göstermektedir.
Faydalar
DES-II, hem klinisyenler hem de araştırmacılar için birkaç avantaj sunmaktadır:- Kullanım Kolaylığı: Ölçek, uygulanması ve puanlanması kolaydır, bu da çeşitli ortamlarda kullanılmasını erişilebilir kılar.
- Kapsamlı Değerlendirme: DES-II, dissosiyatif deneyimlerin geniş bir yelpazesini kapsar ve dissosiyatif semptomların kapsamlı bir değerlendirmesini sağlar.
- Araştırma ve Klinik Kullanım: Ölçek, dissosiyatif bozuklukların tanımlanması, teşhisi ve izlenmesi konusunda hem araştırma hem de klinik uygulama için değerlidir.
Sonuç
Dissosiyatif Deneyimler Ölçeği II (DES-II), dissosiyatif deneyimlerin değerlendirilmesinde kritik bir araçtır. Güçlü psişometrik özellikleri, kullanım kolaylığı ve çeşitli ortamlardaki uygulanabilirliği, onu hem klinisyenler hem de araştırmacılar için paha biçilmez bir kaynak haline getirmektedir. Dissosiyatif semptomların kapsamlı bir değerlendirmesini sağlayarak, DES-II dissosiyatif bozuklukların daha iyi anlaşılmasına ve yönetilmesine katkıda bulunmaktadır. - Kriter Geçerliliği: DES-II, dissosiyatif bozuklukların klinik tanıları ile iyi bir korelasyon göstermekte olup, dissosiyatif durumları olan ve olmayan bireyler arasında etkili bir şekilde ayrım yaptığını göstermektedir.
- Araştırma Kullanımı: Araştırmacılar, DES-II'yi travma geçmişi olanlar, psikiyatrik durumlar ve genel popülasyon dahil olmak üzere çeşitli popülasyonlarda dissosiyatif deneyimlerin yaygınlığını ve özelliklerini incelemek için kullanmaktadırlar.
Sıkça sorulan sorular
DES-II testi nedir?
DES-II, depersonalizasyon, derealizasyon ve dalıp gitme gibi dissosiyatif yaşantıları ölçen 28 maddelik öz bildirim ölçeğidir.
DES-II kimler için uygundur?
Travma öyküsü, kopukluk hissi, zaman kaybı veya benlikten uzaklaşma deneyimi yaşayan kişiler için ön tarama amacıyla uygundur.
DES-II puanı nasıl yorumlanır?
Puan yükseldikçe dissosiyatif belirti sıklığı artar. Yüksek puanlar travma odaklı uzman değerlendirmesi gerektirebilir.
DES-II dissosiyatif bozukluk tanısı koyar mı?
Hayır. DES-II tanı koydurmaz; tanı için yapılandırılmış klinik görüşme ve uzman değerlendirmesi gerekir.
Kaynak
Bernstein EM, Putnam FW (1986). "Dissosiyasyon ölçeğinin geliştirilmesi, güvenilirliği ve geçerliliği". J. Nerv. Ment. Dis. 174 (12): 727–35.
Frischholz, E.J. ve diğ. Dissosiyatif deneyimler ölçeği: daha fazla tekrar ve doğrulama. Dissociation, Cilt III, Eylül 1990.
Carlson, E.B. & Putnam, F.W. (1993). Dissosiyatif Deneyim Ölçeği üzerine bir güncelleme. Dissociation 6(1), s. 16-27.