Overview
De Vragenlijst voor somatoforme dissociatie (SDQ-20) is een zelfrapportage-instrument dat somatoforme dissociatie meet — lichamelijke symptomen die dissociatieve processen weerspiegelen in plaats van een duidelijke medische oorzaak. Ontwikkeld door Nijenhuis en collega's (1996), wordt de SDQ-20 gebruikt in klinische en onderzoekscontexten om de ernst van somatoforme dissociatie bij volwassenen (18+) te inventariseren, vaak in relatie tot trauma.
Structuur
De SDQ-20 bestaat uit 20 items over somatoforme dissociatieve symptomen. Respondenten geven aan in welke mate elk symptoom in het afgelopen jaar voorkwam, op een 5-puntsschaal (van « helemaal niet » tot « extreem »).
Toepassingen
- Klinisch gebruik: screening op somatoforme dissociatie en ondersteuning van behandelplanning bij trauma- en somatoforme klachten.
- Onderzoek: bestudering van prevalentie en kenmerken van somatoforme dissociatie en samenhang met andere psychologische constructen.
Psychometrische eigenschappen
De SDQ-20 toont goede betrouwbaarheid (hoge interne consistentie, Cronbachs alpha vaak > 0,90) en validiteit (factoranalyses, correlaties met andere dissociatie- en traumametingen).
Conclusie
De SDQ-20 is een waardevol screeningsinstrument voor somatoforme dissociatie. Het is eenvoudig af te nemen, maar vervangt geen volledige klinische beoordeling.
Veelgestelde vragen
Wat is de SDQ-20?
De Vragenlijst voor somatoforme dissociatie (SDQ-20) is een schaal met 20 items die lichamelijke dissociatieve symptomen meet, zoals doofheid, motorische zwakte of pijn gerelateerd aan dissociatie.
Hoe wordt de SDQ-20 gebruikt?
De vragenlijst wordt gebruikt voor screening op somatoforme dissociatie, vaak samen met trauma-evaluatie. Het is gangbaar in onderzoek naar complex trauma en dissociatie.
Wat betekenen hogere SDQ-20-scores?
Hogere scores wijzen op frequentere somatoforme dissociatieve symptomen. Interpretatie moet rekening houden met context en professioneel advies.
Is de SDQ-20 voldoende voor een diagnose?
Nee. Het is een screeningsinstrument; een formele diagnose vereist klinische beoordeling.
References
Nijenhuis, E.R.s. (2010). The scoring and interpretation of the SDQ-20 and SDQ-5. Activitas Nervosa Superior. 52. 10.1007/BF03379561.
Nijenhuis, E.R.S., Spinhoven, P., Van Dyck, R., Van der Hart, O., & Vanderlinden, J. (1996). The development and the psychometric characteristics of the Somatoform Dissociation Questionnaire (SDQ 20). Journal of Nervous and Mental Disease, 184, 688–694.